Ad ve Soyad :
E-Posta :
Telefon :
   

Rainer Maria Rilke

Duino Ağıtları

Rainer Maria Rilke Kimdir?


4 Aralık 1875 günü Rainer Maria Rilke Prag'da doğdu. Asıl adı Rene Karl Wilhelm Johann Joseph Maria Rilke'ydi. Babası demiryolu müfettişi (eski asker) 1838 Bohemya doğumlu Joseph Rilke, annesi ise 1851 Prag doğumlu Sophie Entz. 

1884 yılında Annesi babası ayrılan Rilke annesinin yanında kalır. Prag'da ilkokula gitmektedir. 1886 St. Pölten'deki Askeri Lise'ye başlar. Rilke isteği dışında gönderildiği bu okuldan beş yıl sonra sağlık nedenleri ile ayrılır. İlk şiirlerini burada yazmaya başlar. Avusturya'nın Linz şehrindeki Ticaret Akademisi'ne yazılır. Prag'da özel ders alarak lise bitirme sınavlarına hazırla nır. İlk şiir kitabı Leben undlieder yayımlanır.  Lise bitirme sınavlarını (Abitur) takdir alarak başarır. Prag Üniversitesi'nde sanat tarihi, edebiyat tarihi ve felsefe derslerine kaydolur. Daha sonra ilk şiir kitabı kabul edeceği Larenopftr yayımlanır. Prag Üniversitesi'nde bölüm değişikliği yapar; Hukuk ve Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne geçer. Üniversite eğitimi için Almanya'ya Münih Üniversitesi'ne gelen Rilke yeniden sanat tarihi ve estetik derslerine devam eder. Kendisinden on dört yaş büyük ve bir orientalistle evli olan Rus asıllı Lou Andreas-Salome ile tanışır. Ekim ayında Berlin'e giden Salome'nin peşinden Berlin'e gider (ilk büyük aşkı). Şiir kitabı Traumgekrönt yayımlanır. Prag'da Im Frühfrost sahneye koyulur. Salome Rilke'ye ön adını Rene yerine Rainer olarak kullanmasını önerir. Berlin' de adres değişikliği: Schmargendorf Aralık ayı sonuna kadar Kuzey Almanya'da Bremen ve sanatçı köyü Worpswede'de kalır. Florenzer Tagebuch'u yazar. Schmar- gendofer Tagebuch'a başlar. "Advent" ve başka yazıları yayımlanır. Rilke Salome'yle birlikte ilk Rusya seyahatini gerçekleştirir (Nisan-Haziran). Stundenbuch'un ilk bölümü yazar. Mir zur Feier adlı şiir kitabı yayımlanır.

Lou Andreas-Salome ile birlikte ikinci Rusya seyahatini yapar (Mayıs-Ağustos). Heinrich Vogeler'in davetini kabul ederek Worpswede'ye gider. Worpsweder Tagebuch'a başlar. Vom lieben Gott undAndres yayımlanır. Münih, Arco, Riva ve Prag'a seyahatler. Ressam Paula Modersohn-Becker'in arkadaşı heykeltıraş Clara Wes- thoff (1878-1954) ile Bremen'de evlenir. Yeni evliler Bremen yakınlarındaki Westerwede'de yaşamaya başlar. Stundenbuch'un ikinci bölümünü yazar (Eylül). 12 Aralık'ta kızları Ruth (1901-1972) dünyaya gelir. Ağustos ayının sonuna kadar karısı ve kızı ile Westerwede'de yaşar. Daha sonra evlilik bozulur, dokuz aylık kızı annesinin yanında kalır. Para kazanmak için önemli kişilerle ilgili monografiler yazma kararı alır. Paris seyahati ve August Rodin (1840-1917) ile tanışma.  Das taegliche Leben ve Buch der Bilder yayımlanır. İtalya seyahati (Roma, Venedik Viareggio) sonrasında Fransa'ya döner. Viareggio'da Stundenbuch'un üçüncü bölümünü tamamlar. Worpsweder Tagebuch yayımlanır. Rodin üzerine yazdığı ilk monografi yayımlanır. Haziran'a kadar Roma'da, daha sonra altı ay boyunca Danimarka ve İsveç'te yaşar. Die Aufzeichnungen des Ma/te Laurids Brigge adlı romanını yazmaya başlar. "Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke"nin ikinci yazılımı yayımlanır. Insel-Verlag'ın kurucusu, yayıncı Anton Kippenberg'le tanışması ve yıllar süren büyük bir dostluğun başlangıcı. Stundenbuch yayımlanır ve olay kitap olur. Almanya'da çeşitli seyahat ve konferanslar. Eylül ve Ekim aylarında Rodin'in yanında Meudon'da (Fransa) kalır. Rodin'n yanındadır. Babasının 14.03.1906'da ölümü ve Prag seyahati. Almanya'da çeşitli konferanslar verir; mayıs ayından sonra Paris'te ev tutar. Das Buch der Bilder öylesine büyük bir başarı kazanır ki ikinci baskısı yapılır. Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke ilk kez kitap olarak yayımlanır. Rilke Paris'te yaşar, konferansları için çeşitli seyahatler yapar. Mayıs ayını Capri, Napoli ve Roma'da geçirir. Kasım ayında Venedik'tedir. Neue Gedichte Aralık ayında yayımlanır. Şubat sonundan Nisan ortasına kadar Rilke yeniden Capri 'dedir. Kasım'da genç yaşta ölenressam Paula Modersohn-Becker için ve dostu Kont von Kalckreuth için birer "Requiem" (ağıt şiir) yazar; bu şiirler Der Neuen Gedichte'nin son bölümünde yer alır. Rilke Paris'te yaşar ve Prenses Marie von Turnund Taxis-Hohenlohe ile tanışır; o da Rilke'nin dostu ve koruyucusu olacaktır. Rilke Prenses M.vT.T-Hohenlohe'nin davetini kabul eder ve Duino Şatosu'na gider. Yılın sonuna doğru Cezayir ve Tunus seyahatleri. Tek romanı olan, Die Aufzeichnungen des Ma/te Laurids Brigge yayımlanır. Rilke Paris'te yaşar ama sürekli seyahat eder: Napoli, Kahire, Nil gezisi, Venedik, Prag, Leipzig, Weimar, Berlin, Münih, Bologna. Rilke Ekim'den itibaren 1912 Mayıs ayına kadar Duino şatosunda yaşar. Ocak ayının sonunda Duineser Elegien'in ilk iki ağıtı yazılır. Venedik'te Eleonore Duse ile tanışır ve Mayıs ayından Eylül ortalarına kadar Venedik'te kalır. Sonra yine Duino'ya gider. İspanya seyahati (Toledo, Cordoba, Sevilla). Çeviri çalışmaları. Paris'te yeni adres: Rue Champagne Premiere. Almanya içinde çeşitli seyahatler. Ekim'den sonra yeniden Paris Duino Şatosu'nda yazmış olduğu Marienleben yayımlanır. 

Nisan ve Mayıs Duino Şatosu. Mayıs'tan itibaren Venedik, Assisi, Milano. Eylül'den sonra Münih'te ev tutar. Savaş başladığında ilk heyecanla beş şarkı yazar (kısa süre sonra bu heyecan büyük bir korkuya dönüşecektir). Rilke askere çağrılır ve Bohemya'ya gönderilir. Kasım ayında Duineser Elegien'in en karamsarı olan "Dördüncü Ağıt''ı yazar. Rilke önemli dostlarının araya girmesiyle Viyana'da askeri arşivde görevlendirilir ve bir yarı yıl burada çalışır, daha sonra da askerlikten muaf tutulur. Temmuz'dan sonra Münih'e gider. Münih'te oturur. Almanya içinde seyahatler yapar. Haziran ayına kadar Münih'tedir sonra İsviçre'ye geçer: Bern, Nyon, Cenevre, Zürih (Haziran-Eylül). Bir konferans serisi için (Ekim-Kasım): Zürih, St. Gallen, Lozan, Basel, Bern, Wintertur. Bu seyahati sırasında Wintertur'da Reinhart kardeşlerle tanışır ve büyük bir dostluk başlar. Locarno'ya gider ve bir daha Almanya'ya dönmeme kararı alır. Rilke Cenevre'de hayatının en önemli son aşkı olan Rus asıllı kadın ressam Baladin Klossawska ile tanışır. Wallis'de Muzot Şatosu'nu keşfeder. Rilke'nin dostu ve koruyucusu olan Reinhart kardeşler şatoyu önce Rilke için kiralar, daha sonra da satın alırlar. Baladin Klos- sawska şatonun oturulur hale gelmesinde yardımcı olur ve daha sonra Rilke'nin rahatça tek başına çalışabilmesi için Berlin'e geri döner. Muzot Şatosu Rilke'nin ölümüne kadar oturacağı sığınağı olur. Rilke bir türlü tamamlayamadığı Duineser Elegien'in eksik kalan bölümlerini (5-10) 7-14 Şubat arasında, çok kısa bir sürede, tamamlar. Ayrıca ağıtların yanı sıra Sonetle an Orpheus'u önceden planlanmamış olmasına rağmen bir çırpıda (2-23 Şubat) yazar. 1922 yılının Şubat'ı Rilke'nin hayatındaki en verimli zaman dilimidir. Rilke Valmont'daki sanatoryumda tedavi için kalır (Ağustos-Eylül). Duineser Elegien ve Sonette an Orpheus yayımlanır. Aralık'ta tekrar sanatoryuma yatar. Ocak sonuna kadar sanatoryumda kaldıktan sonra, otomobille Fransız İsviçresi'nde dolaşır ve Fransızca şiirler yazar. Paris'e gider (Ocak-Ağustos). Muzot Şatosu'nda bir süre kalır, tekrar sanatoryuma yatar. Mayıs ayına kadar sanatoryumda kalır, hastalığına lösemi teşhisi konur. Rilke son kez Vevey, Lozan ve Sierre'ye gider. Aralık ayında sanatoryuma yatmak zorunda kalır. 13 Aralık'ta Lou Andreas Salome'ye Rusça bir veda mektubu yazar. 29 Aralık'ta hayata gözlerini yumar. 2 Ocak 1927'de Raron Mezarlığı'na defnedilir. 

 

Duino Ağıtları

 

Birinci Ağıt 

Kim duyar, ses etsem, beni melekler katından? Onlardan biri beni ansızın bassa bile bağrına, yiterim onun daha güçlü varlığında ben. Güzellik güç dayandığımız Urkü' nün başlangıcından 
özge nedir ki; ona bizim böylesine tapınmamız, sessizce hor görüp bizi yok etmediğinden. Her melek ürkünçtür. Kendini tutar bu yüzden, yutkunurum baştan çıkaran çağrısını karanlık hıçkırığın. Ah, kim var ki kullanalım? Ne melekler, ne insanlar; kurnaz hayvanlar bile farkındadır ki pek rahat değiliz bu yorumlanan dünyada biz. Olsa olsa yamaçtaki bir ağaç kalıyor bize her gün görülecek; dünün sokağı kalıyor bize ve sarsılmaz bağlılığı bir alışkanlığın -bizi seven ve kalan ve gitmek istemeyen.Ah, bir de gece var, gece, gökle dopdolu yel yüzümüzle beslenirken; kime kalmaz ki o, özlenen, tatlı tatlı büyü bozan, yalnız yüreğin karşısında yorgun argın durup. Sevenlere karşı daha mı yumuşaktır o? Ah, onlar yazgılarını gizlerler ancak kendi aralarında. Bunu bilmiyor musun daha? At boşluğu kollarından solunduğumuz uzaylara; belki kuşlar böylece duyar genişleyen havayı, daha tutkulu uçuşlarında. Nice yıldız bekler dururdu sen göresin diye. Nice dalga yükselirdi geçmişte sana doğru, ya da bir açık pencerenin önünden geçerken verirdi bir keman kendini. Bütün bunlar görevdi. Ama sen yeterli miydin ki? Beklemek yüzünden dalgın değil miydin hep, bir sevgilinin gelmesini bildirirmiş gibi her şey? (Onu barındırmak sanki elinden gelirmiş gibi; o büyük, garip düşünceler girip çıkarken sana, sık sık gece yatısına kalırken.) Özlersen ama, türküle sevenleri; onlar neler duyarlar, ünü daha yeterince ölümsüz kılınmadı. Onlar, nerdeyse imrenirdin, o bırakılmış olanlar, gördün ki daha çok severler o dindirilmiş olanlardan. Başla hep yeniden, onların erişilmez övgüsüne; düşün: Herler Kahraman, onun batması bile bir araçtır ancak üst varlığa: son doğumuna. Ama sevenleri yorgun doğa kendine alır iki kez yaratılmazmış gibi böylesi güç. Gaspara Stampa'yı düşündün mü ki yeterince; sevgilisi çekip giden kız, bu seven kadının üstün örneğine bakarak duyabilsin: onun gibi olsam ben de? Bu en eski acıların daha verimli olması gerekmez mi sonunda bizim için? Vakti gelmedi mi, sevgide kendimizi sevgiliden kurtarmanın ve titreyerek katlanmanın: nasıl katlanırsa ok yaya, gerilen fırlayışta kendinden arta birşey olmak için. Kalmak nerede var ki... 


Sesler, sesler. Dinle gönlüm, eskiden ancak ermişlerin dinlediğince: onları dev çağrı kaldırırdı yerden; ama bu olmaz kişiler diz çökerlerdi hep, hiç mi hiç aldırmadan: böyle dinlerdi onlar. Sen Tanrı'nın sesine dayanamazsın, nerde! Ama dinle soluğu, sessizlikten üreyen kesintisiz bildiriyi. Hışırdar işte sana doğru genç ölenlerden. Ne zaman bir kiliseye girsen Roma'da, Napoli'de, onların yazgısı sessizce sana seslenir mi? Ya da bir yazıt yücelikle kabul ettirdi sana kendini, Santa Maria Formosa'daki levha gibi, daha geçenlerde. Benden ne isterler? Ruhlarının dupduru devinmesini zaman zaman bir parça engelleyen o haksızlık belirtisini gidermeliyim usulca. 

Artık yeryüzünde barınmamak yadırganır elbette, güç kazanılmış alışkanlıkları artık kullanmamak, güllere ve neler vadeden öbür nesnelere bir insanca geleceğe göre anlam vermemek; eskiden her neysen sonsuzca kaygılı ellerde, artık hiçbiri olmamak; kendi adını bırakıvermek bir yana, kırık bir oyuncak gibi. Yadırganır, istememek artık isteklerini. Yadırganır  eskiden bağlantı olan ne varsa, şimdi gevşek, uçuşur görmek boşlukta. Ölü olmak da güçtür, gecikmeyle yüklü olmak, kişi daha rastlamadan sonrasızlık izine. - Bir var ki canlılar aynı yanlışı yaparlar hep: pek kesin sınırlar çizerler. 
Melekler bilmezmiş, ölüler arasında mı gezerler diriler arasında mı. Sonsuz akıntı kürer bütün çağları hiç durmadan, her iki ülkeden geçip ikisinin de seslerini bastırarak gürleyişiyle. 

Sonunda bizi gereksinmezler artık, erken göçenler, kişi artık yeryüzü şeylerinden kesilir, nasıl kesilirse ana memesinden usul usul. Peki biz, böyle yaman sırları gereksinenler, biz, kutlu ilerlemesi sık sık acıdan doğanlar: var olabilir miyiz onlarsız? O öykü boşuna mı, Linos'un yasını tutarken hani atılgan ilk ezgi işleyince uyuşukluğa, ürkmüş uzayda sanki tanrımsı bir genç ansızın ayrılınca büsbütün, duymaya başlamıştı boşluk o titreşimi, -şimdi bizi büyüleyen, avutan, yardım eden? 

 

 


Rilke, Rainer Maria, and A. Turan Oflazoğlu. Seçilmiş şiirler: Duino ağıtları. İz Yayıncılık, 2001.
Rilke, Rainer Maria, "Dua Saatleri Kitabı”, çev. Yüksel Özoğuz, YKY,  İstanbul (2008).

Rainer Maria Rilke Kimdir?
Site Haritası
© Copyright 2020 Tüm hakları saklıdır. Homopsychologicus Psikoterapi ve Psikolojik Danışmanlık
Designed & Developed by Art Web ® Tasarım ve Yazılım Hizmetleri